Vergeten Filosofen

In deze podcast gaat Renate Schepen in gesprek met filosoof Wim Dooge over de dappere keuzes die Lou Salomé (1861 – 1937) maakte om als autonoom denker te leven en haar invloed op dichters en denkers als Nietzsche, Rilke en Freud. Host: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink | Productie ⁠⁠⁠School van Stille Stemmen

Frans Hemsterhuis (1721-1790) staat ook wel bekend als de Friese Socrates. Hij schreef in dialoogvorm en pleitte voor een combinatie van een Socratische methode met de inzichten van Newton. Een filosofie waarbij ratio en gevoel elkaar aanvullen en er ruimte is voor intuïtie, verlangen en verbeelding. Diderot en Goethe kenden zijn werk, maar in Nederland is Frans Hemsterhuis nog steeds relatief onbekend. In gesprek met Wim DoogeHost en onderzoek: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer, potret Elisabeth Aalbrink | Dit is een productie van de ⁠School van Stille StemmenMet ondersteuning van de Vrienden van de ISVW

This edition is made by guest host and guest podcast maker: Liesbeth Tjon-a-MeeuwProfessor Mogobe Ramose (1950) from South Africa, is known for making us familiar with the philosophy of ubuntu in where we can experience our shared humanity. His original thought is explained in his book African Philosophy Through Ubuntu (1999) that he decided to write during his years of exile in Europe. In the Netherlands a Dutch translation of his work was published this century under the title Ubuntu, Stroom Van Het Bestaan Als Levensfilosofie (2017). Still today, Ramose elaborates passionately about the liberation of the African mind from Western dominance and the need for an African renaissance that also actively reflects on past mistakes. For instance, in his eyes Western democracy is a foreign system that doesn’t benefit the African people. He also mentions the predicament of the youth that can’t rely on their elders to come up with solutions. During one of his regular visits to Europe we took the chance to have a conversation with the philosopher himself and asked him what makes ubuntu relevant today? What does it take to bring out our humanity?  Host & podcastmaker: Liesbeth Tjon-A-Meeuw in conversation with Professor Mogobe Ramose | portret Elisabeth Aalbrink Music from Frits de Beer This is a production from the School of Silent Voices

Johan Cruijff heeft een originele manier van denken die binnen de filosofie heel relevant zou kunnen zijn.Waar het westerse denken zich sinds Socrates heeft ontwikkeld in opposities (het is dit of dat), denkt Cruijff in paradoxen (het lijken tegenstellingen, maar ze blijken openingen te bieden). Dat is niet alleen handig op hetvoetbalveld, maar ook in onze huidige maatschappij.In deze podcast ga ik in gesprek met JP Kraamwinkel, eigenaar van het Amsterdamse Ajax-cafe De Avonden, over het denken van Cruijff en hoe dat verbonden is met de plek waar hij geboren is, in Betondorp. Ik maak een pleidooi om ook naar de filosofen te luisteren die buiten de boeken hun kennis deelden.Verder lezen: Cruijffiaans denken door Jan Olthof, uitgeverij Narrare.Host: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer | Research Femke Wagenaar. Portret: Elisabeth Aalbrink Dit is een productie van de ⁠School van Stille Stemmen

Maria Zambrano (1904 -1991) was een Spaanse filosofe die tijdens het regime van Franco 40 jaar in ballingschap leefde, waaronder in Rome, waar ze lange wandelingen maakte. Haar werk wordt gekenmerkt door burgerlijke betrokkenheid en poëtische reflectie. Dit essay 'De sfinx en de etrusken' is voor het eerst in het Nederlands vertaald. De etruskische cultuur geeft ons toegang tot een andere dan rationele wereld, waarin dood en leven dezelfde waarde hebben. Vertaler Anneke van der Meer draagt de tekst voor en helpt ons om deze te betreden.Host en onderzoeker: Renate Schepen| Podcastmaker en muziek: Frits de Beer | portret: Elisabeth AalbrinkProductie van de ⁠⁠School van Stille Stemmen

Marguerite Porete (1250-1310) laat in haar werk Spiegel der eenvoudige zielen, de rede, de minne en de ziel met elkaar in gesprek gaan waarbij zij de regels van het instituut kerk trotseert en stelt dat de in God opgegane ziel de deugden niet meer nodig heeft. Dit brengt haar in grote problemen en in discussie met de belangrijkste theologen van Parijs.In gesprek met Felicia DekkersHost en onderzoek: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer, potret Elisabeth AalbrinkDit is een productie van de School van Stille Stemmen

Enrique Dussel (Argentinië 1934 - Mexico 2023) is een pleitbezorger van bevrijdingsfilosofie. Deze filosofie bepleit een ethiek en politiek die zijn gebaseerd op ecologische denken en zorg voor elkaar. Het is een kritiek op kolonialisme, imperialisme en onrechtvaardigheid. Dussel maakt ons bewust van het gebruik van taal en toont ons dat alternatieve bestuursvormen mogelijk en noodzakelijk zijn. In gesprek met filosoof Wil Heeffer.Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines) Productie van de School van Stille Stemmen

Van 1643 tot 1649 woonde Descartes in de Egmonden. Er is nog weinig aandacht besteed aan die periode in zijn leven. Was Descartes denken alleen maar dualistisch of zag hij meer verbondenheid dan we vaak horen. In deze podcast ga ik in gesprek met historicus Peter van den Berg, die het graf van de vriendin van Descartes, Helena Jans van der Storm, in de Slotkapel van Egmond ontdekte. En met filosoof en filmmaker Pierre Drouot die een film maakte over het leven van Descartes in deze periode en gefascineerd is door de briefwisseling van Descartes met prinses Elisabeth van de Palts, die bepalend was voor zijn boek 'Over de Passies van de Ziel.Host en onderzoeker: Renate Schepen| Podcastmaker en muziek: Frits de Beer, | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines) | Productie van: https://schoolvanstillestemmen.nlOpgenomen in restaurant Zorgeloos in Egmond Binnen, één van de verblijfplaatsen van Descartes.

Ban Zhao  (ca. 49 – c. 120) was de meest vooraanstaande vrouwelijke geleerde van de Han-dynastie. Zij was kritisch raadsvrouw tijdens de lange regeerperiode van keizerin Deng uit de Han-dynastie. Als docent onderwees ze mannen en vrouwen in geschiedenis, astronomie, wiskunde en ethiek. Zij voltooide het monumentale geschiedwerk Han Shu -Het Boek van de Han- en zette met haar invloedrijke ethische traktaat Nüjie -Instructies voor mijn dochters- een blijvende onderwijsstandaard voor confucianistische vrouwelijke deugd. In gesprek met filosoof Saskia van der WerffHost: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines) Productie van de ⁠School van Stille Stemmen

Hildegard van Bingen (1098 – 1179) was een Duitse benedictijnse abdis en geldt als eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Zij was onder meer actief op het gebied van religie, kosmologie, filosofie, compositie en muziekbeoefening, poëzie en plantkunde en was ecofilosofe avant la lettre. In gesprek met Felicia Dekkers. Lied: Caritas Abundat met als bonus aan het einde de voorgelezen tekst van het lied.link naar Vierter Schau uit het Luccahandschrift van Hildegard Host: Renate Schepen | Podcastmaker: Frits de Beer | Portret: Elisabeth Aalbrink (Soullines) Productie van de ⁠School van Stille Stemmen